PFRON: Kogo nie wliczać do stanu zatrudnienia? Wyjaśnienie przepisów.

Dowiedz się, kogo nie wliczać do stanu zatrudnienia zgodnie z PFRON. Przeczytaj nasz przewodnik, aby zrozumieć przepisy dotyczące PFRON: kogo nie wliczamy do stanu zatrudnienia.

Jeśli jesteś pracodawcą, musisz wiedzieć, kiedy powstaje obowiązek wpłat do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Gdy zatrudniasz co najmniej 25 osób w przeliczeniu na etaty i nie osiągasz wymaganego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, pojawia się obowiązek finansowy. Liczenie stanu odbywa się metodą średniej arytmetycznej stanów dziennych z uwzględnieniem dni wolnych i zaokrągleń.

W praktyce ważne są wyjątki: osoby niepełnosprawne na urlopach bezpłatnych oraz osoby niebędące niepełnosprawnymi na urlopach rodzicielskich i wychowawczych często nie są wliczane.

Wzór na wpłatę to: 40,65% × przeciętne wynagrodzenie × (Zo × wskaźnik – Zn). Deklarujesz i płacisz do 20. dnia miesiąca razem z INF-D-P.

Spis treści

Kluczowe wnioski

  • Sprawdź, czy twoja firma przekracza próg 25 etatów — to warunkuje obowiązek.
  • Ustal stan zatrudnienia metodą średniej arytmetycznej z zaokrągleniami.
  • Wyklucz osoby na urlopach bezpłatnych i niektóre urlopy rodzicielskie.
  • Oblicz wpłatę według podanego wzoru i złóż INF-D-P do 20. dnia.
  • Użyj kalkulatora etatów przy planowaniu, by minimalizować koszty.

Podstawy prawne i metoda ustalania stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy

Zanim zaczniesz obliczenia, ustal, które osoby wpisujesz do ewidencji jako pracowników. To kluczowe, bo od tego zależy baza do dalszych wyliczeń.

Kto jest pracownikiem i kogo wyłączasz

Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub na spółdzielczej umowie o pracę. Umowy cywilnoprawne (zlecenie, o dzieło) pozostają poza obliczeniami.

Średnia arytmetyczna stanów dziennych

Zbierz dzienne stany za każdy dzień miesiąca, w tym niedziele i święta. Dla dni wolnych przyjmij wartość z dnia roboczego poprzedzającego.

Zsumuj wszystkie stany i podziel przez liczbę dni kalendarzowych. Podaj wynik z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku i zastosuj zaokrąglenie matematyczne.

Próg 25 pracowników w przeliczeniu na etaty

Licząc w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, konwertuj części etatu na ułamki. Obowiązek wpłat powstaje, gdy osiągniesz co najmniej 25 pracowników w tej skali i nie spełnisz wymogu wskaźnika zatrudnienia.

  • Sprawdź ewidencję i dokumentuj podstawie umowy każdej osoby.
  • Użyj prostego kalkulator etatów do symulacji przed wprowadzeniem zmian.

pfron kogo nie wliczamy do stanu zatrudnienia

A spacious office interior, flooded with warm, natural light streaming through large windows. In the foreground, a group of workers in various poses, engaged in tasks like typing on computers, consulting documents, or discussing ideas. In the middle ground, a circular conference table surrounded by ergonomic chairs, suggesting an area for meetings and collaboration. The background features a row of desks and workstations, with minimal yet functional decor, creating a sense of productive efficiency. The overall atmosphere conveys a well-organized, modern workspace that fosters productivity and teamwork.

Sprawdź, jakie sytuacje powodują wyłączenie pracowników z rachunku etatów w twojej firmie. Poniżej znajdziesz przejrzyste wskazówki, które ułatwią poprawne prowadzenie ewidencji.

Osoby niepełnosprawne na urlopach bezpłatnych

Osoby niepełnosprawne przebywające na urlopie bezpłatnym nie wpływają na średni stan etatów. Pozostają w stosunku pracy, ale ich etaty się nie sumują przy wyliczeniach.

Urlop rodzicielski i wychowawczy

Osoby, które nie są osobami niepełnosprawnymi i są na urlopie rodzicielskim lub wychowawczym, także są wyłączone z obliczeń. Do czasu powrotu nie zwiększają zatrudnienia.

Nieświadczący pracy: służba, OHP, świadczenie rehabilitacyjne

Nie uwzględniasz pracowników nieświadczących pracy z powodu służby wojskowej lub zastępczej. Uczestnicy Ochotniczych Hufców Pracy oraz osoby pobierające świadczenie rehabilitacyjne również są wyłączone.

Umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego i urlopy z odrębnych ustaw

Zatrudnieni na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego nie są doliczani do etatów. Podobnie osoby przebywające na urlopach bezpłatnych wynikających z odrębnych ustaw.

Pamiętaj: dokumentuj podstawie umowy i daty rozpoczęcia oraz zakończenia przerw. To ułatwi ustalenie dziennych stanów i obronę wyłączeń przy audycie.

Wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych: 6% w firmach a 2% w edukacji i opiece

A high-angle view of a diverse group of people with varying abilities working together in a modern, well-lit office environment. The foreground features an inclusive team collaborating on a digital presentation, with assistive technology devices visible. The middle ground showcases a mix of desks, computer screens, and ergonomic office furnishings, all designed to support employees of all capabilities. The background depicts a vibrant, open-concept space with large windows, allowing natural light to flood the scene. The overall atmosphere conveys a sense of productivity, empowerment, and a commitment to fostering an accessible and inclusive workplace.

Wskaźnik procentowy kadry z orzeczeniami kształtuje obowiązek wpłat — różne podmioty mają inne progi, które decydują o zwolnieniu z opłat.

Podmioty stosujące 6% i pełny zakres zwolnień

Przedsiębiorcy, jednostki budżetowe, zakłady budżetowe, gospodarstwa pomocnicze oraz instytucje kultury muszą osiągnąć 6% udziału zatrudnienia osób niepełnosprawnych, by uniknąć wpłat. To warunek szczególnie ważny, gdy masz powyżej progu etatów.

Jednostki o wskaźniku 2%: sposób liczenia

Szkoły, uczelnie, przedszkola i placówki opiekuńcze stosują preferencyjny wskaźnik 2%. Obliczenie obejmuje sumę udziału pracowniczego oraz podwojonego udziału uczniów, wychowanków i studentów z niepełnosprawnościami według stanu z roku ubiegłego.

  • Szkoła z dużą liczbą uczniów z orzeczeniami może spełnić wymóg przy niższym udziale kadry.
  • W przypadku jednostek hybrydowych przeanalizuj, który reżim ma zastosowanie.
  • Schorzenia szczególne mogą obniżyć wymagany wskaźnik — sprawdź dokumentację medyczną.
  • Monitoruj wskaźnik co miesiąc i publikuj raporty HR dla zarządu.

Specjalny przypadek: pracownicy z Ukrainy na urlopie bezpłatnym a stan zatrudnienia

A professional-looking office scene with a middle-aged Ukrainian employee sitting at a desk, deep in thought as they consider their options regarding a leave of absence. The foreground shows the desk, computer, and a stack of paperwork. The middle ground depicts the employee, dressed in casual business attire, with a pensive expression on their face. The background showcases a modern, well-lit office environment with subtle details like potted plants, framed artwork, and a window providing a view of an urban landscape. The lighting is soft and natural, creating a contemplative atmosphere. The overall tone conveys the gravity of the situation, as the employee ponders their employment status and the implications of their unpaid leave.

Ustawa wprowadziła zasady dla pracowników z Ukrainy przebywających na urlopie bezpłatnym z powodu działań wojennych. Regulacja obowiązuje z mocą od 1 lipca 2024 r., a ma zastosowanie przy rozliczeniach za okres od 1 marca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r.

Warunki wyłączenia są dwa. Pracownik nie może mieć orzeczenia o niepełnosprawności. Ponadto musi złożyć pisemne oświadczenie, że urlop udzielono z powodu udziału w działaniach wojennych.

W praktyce, jeśli spełnisz te warunki, osoby z Ukrainy przebywające urlopie możesz nie uwzględniać przy obliczaniu zatrudnienia. Inne typy urlopu bezpłatnego pozostają objęte zwykłymi zasadami.

Element Wymóg Okres rozliczeń
Oświadczenie pisemne, cel urlopu wojenny 1.03.2024–31.12.2024
Status bez orzeczenia o niepełnosprawności stosuje się przy raportach miesięcznych
Dokumentacja wniosek urlopowy i archiwizacja konserwuj dla kontroli
  • Zadbaj, by kadry zbierały oświadczenia i wnioski.
  • Śledź daty powrotów — każda zmiana wpływa na dzienne zatrudnienia.
  • W razie wątpliwości archiwizuj dokumenty dla audytu.

Jak liczyć w praktyce: przykład ZOG, kalkulator etatów i wpływ na wpłaty PFRON

Praktyczne obliczenia pokażą, jak zmiany etatów w trakcie miesiąca wpływają na obowiązek wpłat. Zbieraj dzienne wartości i stosuj proste reguły zaokrągleń.

Przykład miesięczny: zmiany etatów i wynik ZOG

Załóżmy, że od 1 do 7 sierpnia masz 26 etatów, a od 8 do 31 sierpnia — 30 etatów.

Obliczenie: ZOG = [(7 × 26) + (24 × 30)] : 31 = 29,10 etatu. Taka średnia przekracza próg 25 najmniej pracowników przeliczeniu i może wywołać obowiązek, jeśli nie spełniasz wskaźnika zatrudnienia.

Element Dane Wynik
Okres 1–7 sierpnia 7 dni × 26 etatów 182
Okres 8–31 sierpnia 24 dni × 30 etatów 720
Sumarycznie / dni miesiąca (182+720) : 31 29,10 etatu

Wzór na wpłatę i termin

Wzór: 40,65% × Pw × (Zo × wskaźnik – Zn). Dla firm wskaźnik to 6%, dla edukacji i opieki 2%.

CZYTAJ  Co daje doktorat i czy warto go robić? Zalety, wady i potencjalne korzyści

Pw to przeciętne wynagrodzenie z poprzedniego kwartału. Deklarację INF-D-P i wpłatę pfron składasz i płacisz do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu powstania obowiązku.

  • Zbieraj stany dzienne i użyj prostego kalkulator w arkuszu, by policzyć średnią.
  • Przeliczaj etaty w przeliczeniu pełny wymiar i uwzględniaj części etatu przy konwersji czasu pracy.
  • Uwzględnij tylko pracowników, których wlicza się zgodnie z katalogiem wyłączeń; dokumentuj podstawie umowy.
  • Automatyzacja ułatwi szybkie prognozy i zapobiegnie błędom przy wyliczeniu wpłat państwowy fundusz.

Co zrobić w firmie: kroki, by prawidłowo raportować i minimalizować ryzyko wpłat

Aby uniknąć niespodzianek finansowych, wprowadź stały proces zamykania miesiąca i weryfikacji danych kadrowych. Ustal jasne terminy, role i listę dokumentów, które potwierdzają status pracowników.

Checklista kadrowa: ewidencja etatów, weryfikacja wyłączeń, terminy INF-D-P

Kluczowe zadania wykonuj co miesiąc, by przygotować rzetelne raporty i obliczenia.

  • Uporządkuj ewidencję etatów: dzienne zestawienia, zmiany w trakcie miesiąca oraz wykaz wyłączeń z dokumentacją potwierdzającą status osób niepełnosprawnych.
  • Stwórz checklistę: oznacz przypadki z katalogu wyłączeń (urlopy, służba, OHP, świadczenie rehabilitacyjne, umowy pracę w celu przygotowania) i zweryfikuj, czy zostały poprawnie sklasyfikowane.
  • Terminy: zakończ kalkulacje i złóż deklarację INF-D-P oraz dokonaj wpłat pfron do 20. dnia miesiąca po okresie rozliczeniowym.
  • Odpowiedzialność: wskaż osoby, które gromadzą dane, liczą ZOG i Zn oraz akceptują kwoty do zapłaty.
  • Automatyzacja: wdroż kalkulator kadrowo-płacowy w arkuszu lub systemie z walidacjami i alertami.

Regularne szkolenia i procedury archiwizacji oświadczeń oraz wniosków zabezpieczą twoją pozycję przy kontroli. Monitoruj miesięcznie wskaźniki zatrudnienia i planuj zatrudnianiu tak, by ograniczyć konieczność wpłat państwowy fundusz rehabilitacji.

Wniosek

Dokładne liczenie dziennych stanów i stosowanie katalogu wyłączeń są kluczowe dla prawidłowego ustalenia stanu zatrudnienia.

Aby uniknąć wpłat, kontroluj wskaźnik zatrudnienia i dokumentuj przypadki osób niepełnosprawnych oraz inne wyłączenia z art. 21 ust. 5.

Zadbaj o regularne przeglądy ewidencji pracy, wyliczanie średniej arytmetycznej i terminowe składanie INF-D-P do 20. dnia miesiąca. W praktyce wzór 40,65% × Pw × (Zo × wskaźnik – Zn) pozwala ocenić wysokość zobowiązania.

Jako pracodawcy wdroż jasne role i prosty kalkulator w HR. Dyscyplina w dokumentacji i świadome zatrudnianiu osób redukują koszty i dają spokój przy kontroli.

FAQ

Q: Co to jest stan zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy?

A: Stan zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy to suma etatów obliczona tak, aby odzwierciedlić faktyczne obciążenie pracą. Liczysz wszystkie umowy o pracę i przeliczasz wymiar czasu pracy na pełne etaty. Do obliczeń uwzględniasz średnią arytmetyczną stanów dziennych za dany miesiąc, z uwzględnieniem dni wolnych oraz zasad zaokrąglania.

Q: Kogo wyłączasz zliczeń przy ustalaniu stanu zatrudnienia — czy umowy cywilnoprawne są liczone?

A: Umowy cywilnoprawne (zlecenie, o dzieło) nie są traktowane jak umowa o pracę i zwykle się ich nie wlicza do stanu zatrudnienia przy obliczaniu etatów. Za „pracownika” uznajesz osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę. W praktyce wyłączasz więc zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych i skupiasz się na etatach wynikających z kodeksu pracy.

Q: Jak liczyć średnią arytmetyczną stanów dziennych i co z dniami wolnymi?

A: Obliczasz liczbę etatów każdego dnia miesiąca i sumujesz je, a następnie dzielisz przez liczbę dni kalendarzowych miesiąca. Dni wolne i urlopy wpływają na stan dzienny — jeśli pracownik nie wykonuje pracy i spełnia kryteria wyłączenia, nie dodajesz jego etatu w tych dniach. Stosujesz obowiązujące zasady zaokrąglania przy wyliczeniach.

Q: Kiedy powstaje obowiązek wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)?

A: Obowiązek wpłat pojawia się, gdy przeciętny stan zatrudnienia w przeliczeniu na etaty przekroczy próg 25 pracowników w danym miesiącu. W takim przypadku sprawdzasz wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych i ewentualnie dokonujesz wpłat zgodnie z obowiązującym wzorem i terminami.

Q: Czy osoby niepełnosprawne przebywające na urlopie bezpłatnym są wliczane do stanu zatrudnienia?

A: Osoby na urlopie bezpłatnym mogą być wyłączone z zasady liczenia, jeśli przebywają na nim na podstawie przepisów umożliwiających wyłączenie. W praktyce często nie wliczasz pracowników niepełnosprawnych, którzy przebywają na bezpłatnym urlopie, jeśli nie wykonują pracy i spełnione są warunki przewidziane przez prawo.

Q: Czy pracownicy niebędący niepełnosprawnymi na urlopie rodzicielskim lub wychowawczym są wliczani?

A: Pracownicy korzystający z urlopu rodzicielskiego lub wychowawczego zwykle nie są uwzględniani w stanie zatrudnienia, jeśli w tym czasie nie świadczą pracy i obowiązują odpowiednie regulacje umożliwiające wyłączenie. Musisz sprawdzić podstawę prawną oraz ewidencję kadrową dla pewności.

Q: Jak traktować pracowników nieświadczących pracy z powodu służby wojskowej, służby zastępczej, OHP lub świadczenia rehabilitacyjnego?

A: Pracownicy nieświadczący pracy z takich przyczyn mogą być wyłączani z etatów, jeśli przepisy przewidują takie wyłączenie. Wyłączasz osoby odbywające obowiązkową służbę wojskową, służbę zastępczą, uczestników Ochotniczych Hufców Pracy oraz osoby na świadczeniu rehabilitacyjnym, zgodnie z regulacjami.

Q: Czy umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego wlicza się do stanu zatrudnienia?

A: Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego bywa traktowana odrębnie. Wiele przypadków przewiduje wyłączenie etatu, zwłaszcza gdy umowa ma charakter szkoleniowy. Musisz analizować konkretne przepisy oraz ewidencję, by prawidłowo ustalić, czy taki pracownik wpływa na liczbę etatów.

Q: Kto podlega wskaźnikowi 6% i jakie są zwolnienia z wpłat?

A: Podmioty zatrudniające poza sektorem edukacji i opieki zwykle stosują 6% jako minimalny wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Jeśli osiągniesz wymagany poziom zatrudnienia niepełnosprawnych lub korzystasz z pełnych zwolnień przewidzianych przepisami, możesz uniknąć wpłat. Sprawdź konkretne kryteria zwolnień i sposób dokumentacji.

Q: Które jednostki stosują wskaźnik 2% i jak liczyć przy tym podwójny udział uczniów i studentów?

A: Jednostki edukacyjne i placówki opiekuńcze często mają niższy, 2% wskaźnik. Przy liczeniu stosuje się zasady uwzględniania uczniów i studentów z odpowiednim współczynnikiem (często „podwojonym”), co wpływa na sposób obliczenia wskaźnika. Dokładne przeliczenie wymaga zastosowania reguł określonych dla danej kategorii podmiotu.

Q: Jak traktować pracowników z Ukrainy przebywających na urlopie bezpłatnym wobec stanu zatrudnienia?

A: Wyłączenie może obowiązywać, jeśli pracownik z Ukrainy złożył oświadczenie o udziale w działaniach wojennych i nie ma orzeczonej niepełnosprawności. W takim przypadku możesz nie wliczać go do etatów w wyznaczonym okresie, o ile spełnione są warunki formalne.

Q: Jaki jest okres zastosowania specjalnych zasad dla pracowników zza granicy związanych z działaniami wojennymi?

A: Zasady dotyczące wyłączeń dla osób, które złożyły odpowiednie oświadczenia, mogą mieć określony zakres czasowy. W praktyce przykładowy okres zastosowania to od 1 marca 2024 do 31 grudnia 2024. Zawsze potwierdź aktualne terminy w aktach prawnych.

Q: Jak obliczyć wpływ zmiany etatów w trakcie miesiąca — przykład ZOG i kalkulator etatów?

A: W praktyce zapisujesz stany dzienne etatów, sumujesz je i dzielisz przez liczbę dni miesiąca, co daje wynik ZOG (średni stan etatów). Używasz kalkulatora etatów, aby uwzględnić przyjęcia, odejścia oraz urlopy, a wynik wpływa na ocenę obowiązku wpłat i ewentualne korekty.

Q: Jaki jest wzór na obliczenie wpłaty na fundusz (przykładowy)?

A: Do obliczeń stosujesz wzór: 40,65% × przeciętne wynagrodzenie × (Zo × wskaźnik – Zn), gdzie Zo to przeciętna liczba zatrudnionych, a Zn to liczba zatrudnionych niepełnosprawnych. W praktyce podstawą jest właściwe określenie Zo i Zn po przeliczeniu na pełne etaty.

Q: Jakie kroki powinnaś podjąć w firmie, by prawidłowo raportować i minimalizować ryzyko wpłat?

A: Wprowadź check-listę kadrową: dokładna ewidencja etatów, weryfikacja przesłanek wyłączeń (urlopy, służba, oświadczenia), terminowe przesyłanie formularzy INF-D-P oraz monitorowanie progów zatrudnienia. Regularne audyty i szkolenia działu kadr zmniejszą ryzyko błędów.

Q: Jakie dokumenty i terminy musisz kontrolować, by uniknąć sankcji i nieporozumień?

A: Monitoruj umowy o pracę, zaświadczenia o niepełnosprawności, oświadczenia związane z udziałem w działaniach wojennych, rejestry urlopów oraz terminy składania deklaracji i wpłat. Terminowość przesyłania raportów INF-D-P i płatności zabezpiecza firmę przed karami.