Jeśli jesteś pracodawcą, musisz wiedzieć, kiedy powstaje obowiązek wpłat do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Gdy zatrudniasz co najmniej 25 osób w przeliczeniu na etaty i nie osiągasz wymaganego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, pojawia się obowiązek finansowy. Liczenie stanu odbywa się metodą średniej arytmetycznej stanów dziennych z uwzględnieniem dni wolnych i zaokrągleń.
W praktyce ważne są wyjątki: osoby niepełnosprawne na urlopach bezpłatnych oraz osoby niebędące niepełnosprawnymi na urlopach rodzicielskich i wychowawczych często nie są wliczane.
Wzór na wpłatę to: 40,65% × przeciętne wynagrodzenie × (Zo × wskaźnik – Zn). Deklarujesz i płacisz do 20. dnia miesiąca razem z INF-D-P.
Spis treści
- Podstawy prawne i metoda ustalania stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy
- pfron kogo nie wliczamy do stanu zatrudnienia
- Wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych: 6% w firmach a 2% w edukacji i opiece
- Specjalny przypadek: pracownicy z Ukrainy na urlopie bezpłatnym a stan zatrudnienia
- Jak liczyć w praktyce: przykład ZOG, kalkulator etatów i wpływ na wpłaty PFRON
- Co zrobić w firmie: kroki, by prawidłowo raportować i minimalizować ryzyko wpłat
- Wniosek
- FAQ
- Q: Co to jest stan zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy?
- Q: Kogo wyłączasz zliczeń przy ustalaniu stanu zatrudnienia — czy umowy cywilnoprawne są liczone?
- Q: Jak liczyć średnią arytmetyczną stanów dziennych i co z dniami wolnymi?
- Q: Kiedy powstaje obowiązek wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)?
- Q: Czy osoby niepełnosprawne przebywające na urlopie bezpłatnym są wliczane do stanu zatrudnienia?
- Q: Czy pracownicy niebędący niepełnosprawnymi na urlopie rodzicielskim lub wychowawczym są wliczani?
- Q: Jak traktować pracowników nieświadczących pracy z powodu służby wojskowej, służby zastępczej, OHP lub świadczenia rehabilitacyjnego?
- Q: Czy umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego wlicza się do stanu zatrudnienia?
- Q: Kto podlega wskaźnikowi 6% i jakie są zwolnienia z wpłat?
- Q: Które jednostki stosują wskaźnik 2% i jak liczyć przy tym podwójny udział uczniów i studentów?
- Q: Jak traktować pracowników z Ukrainy przebywających na urlopie bezpłatnym wobec stanu zatrudnienia?
- Q: Jaki jest okres zastosowania specjalnych zasad dla pracowników zza granicy związanych z działaniami wojennymi?
- Q: Jak obliczyć wpływ zmiany etatów w trakcie miesiąca — przykład ZOG i kalkulator etatów?
- Q: Jaki jest wzór na obliczenie wpłaty na fundusz (przykładowy)?
- Q: Jakie kroki powinnaś podjąć w firmie, by prawidłowo raportować i minimalizować ryzyko wpłat?
- Q: Jakie dokumenty i terminy musisz kontrolować, by uniknąć sankcji i nieporozumień?
Kluczowe wnioski
- Sprawdź, czy twoja firma przekracza próg 25 etatów — to warunkuje obowiązek.
- Ustal stan zatrudnienia metodą średniej arytmetycznej z zaokrągleniami.
- Wyklucz osoby na urlopach bezpłatnych i niektóre urlopy rodzicielskie.
- Oblicz wpłatę według podanego wzoru i złóż INF-D-P do 20. dnia.
- Użyj kalkulatora etatów przy planowaniu, by minimalizować koszty.
Podstawy prawne i metoda ustalania stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy
Zanim zaczniesz obliczenia, ustal, które osoby wpisujesz do ewidencji jako pracowników. To kluczowe, bo od tego zależy baza do dalszych wyliczeń.
Kto jest pracownikiem i kogo wyłączasz
Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub na spółdzielczej umowie o pracę. Umowy cywilnoprawne (zlecenie, o dzieło) pozostają poza obliczeniami.
Średnia arytmetyczna stanów dziennych
Zbierz dzienne stany za każdy dzień miesiąca, w tym niedziele i święta. Dla dni wolnych przyjmij wartość z dnia roboczego poprzedzającego.
Zsumuj wszystkie stany i podziel przez liczbę dni kalendarzowych. Podaj wynik z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku i zastosuj zaokrąglenie matematyczne.
Próg 25 pracowników w przeliczeniu na etaty
Licząc w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, konwertuj części etatu na ułamki. Obowiązek wpłat powstaje, gdy osiągniesz co najmniej 25 pracowników w tej skali i nie spełnisz wymogu wskaźnika zatrudnienia.
- Sprawdź ewidencję i dokumentuj podstawie umowy każdej osoby.
- Użyj prostego kalkulator etatów do symulacji przed wprowadzeniem zmian.
pfron kogo nie wliczamy do stanu zatrudnienia

Sprawdź, jakie sytuacje powodują wyłączenie pracowników z rachunku etatów w twojej firmie. Poniżej znajdziesz przejrzyste wskazówki, które ułatwią poprawne prowadzenie ewidencji.
Osoby niepełnosprawne na urlopach bezpłatnych
Osoby niepełnosprawne przebywające na urlopie bezpłatnym nie wpływają na średni stan etatów. Pozostają w stosunku pracy, ale ich etaty się nie sumują przy wyliczeniach.
Urlop rodzicielski i wychowawczy
Osoby, które nie są osobami niepełnosprawnymi i są na urlopie rodzicielskim lub wychowawczym, także są wyłączone z obliczeń. Do czasu powrotu nie zwiększają zatrudnienia.
Nieświadczący pracy: służba, OHP, świadczenie rehabilitacyjne
Nie uwzględniasz pracowników nieświadczących pracy z powodu służby wojskowej lub zastępczej. Uczestnicy Ochotniczych Hufców Pracy oraz osoby pobierające świadczenie rehabilitacyjne również są wyłączone.
Umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego i urlopy z odrębnych ustaw
Zatrudnieni na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego nie są doliczani do etatów. Podobnie osoby przebywające na urlopach bezpłatnych wynikających z odrębnych ustaw.
Pamiętaj: dokumentuj podstawie umowy i daty rozpoczęcia oraz zakończenia przerw. To ułatwi ustalenie dziennych stanów i obronę wyłączeń przy audycie.
Wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych: 6% w firmach a 2% w edukacji i opiece

Wskaźnik procentowy kadry z orzeczeniami kształtuje obowiązek wpłat — różne podmioty mają inne progi, które decydują o zwolnieniu z opłat.
Podmioty stosujące 6% i pełny zakres zwolnień
Przedsiębiorcy, jednostki budżetowe, zakłady budżetowe, gospodarstwa pomocnicze oraz instytucje kultury muszą osiągnąć 6% udziału zatrudnienia osób niepełnosprawnych, by uniknąć wpłat. To warunek szczególnie ważny, gdy masz powyżej progu etatów.
Jednostki o wskaźniku 2%: sposób liczenia
Szkoły, uczelnie, przedszkola i placówki opiekuńcze stosują preferencyjny wskaźnik 2%. Obliczenie obejmuje sumę udziału pracowniczego oraz podwojonego udziału uczniów, wychowanków i studentów z niepełnosprawnościami według stanu z roku ubiegłego.
- Szkoła z dużą liczbą uczniów z orzeczeniami może spełnić wymóg przy niższym udziale kadry.
- W przypadku jednostek hybrydowych przeanalizuj, który reżim ma zastosowanie.
- Schorzenia szczególne mogą obniżyć wymagany wskaźnik — sprawdź dokumentację medyczną.
- Monitoruj wskaźnik co miesiąc i publikuj raporty HR dla zarządu.
Specjalny przypadek: pracownicy z Ukrainy na urlopie bezpłatnym a stan zatrudnienia

Ustawa wprowadziła zasady dla pracowników z Ukrainy przebywających na urlopie bezpłatnym z powodu działań wojennych. Regulacja obowiązuje z mocą od 1 lipca 2024 r., a ma zastosowanie przy rozliczeniach za okres od 1 marca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r.
Warunki wyłączenia są dwa. Pracownik nie może mieć orzeczenia o niepełnosprawności. Ponadto musi złożyć pisemne oświadczenie, że urlop udzielono z powodu udziału w działaniach wojennych.
W praktyce, jeśli spełnisz te warunki, osoby z Ukrainy przebywające urlopie możesz nie uwzględniać przy obliczaniu zatrudnienia. Inne typy urlopu bezpłatnego pozostają objęte zwykłymi zasadami.
| Element | Wymóg | Okres rozliczeń |
|---|---|---|
| Oświadczenie | pisemne, cel urlopu wojenny | 1.03.2024–31.12.2024 |
| Status | bez orzeczenia o niepełnosprawności | stosuje się przy raportach miesięcznych |
| Dokumentacja | wniosek urlopowy i archiwizacja | konserwuj dla kontroli |
- Zadbaj, by kadry zbierały oświadczenia i wnioski.
- Śledź daty powrotów — każda zmiana wpływa na dzienne zatrudnienia.
- W razie wątpliwości archiwizuj dokumenty dla audytu.
Jak liczyć w praktyce: przykład ZOG, kalkulator etatów i wpływ na wpłaty PFRON
Praktyczne obliczenia pokażą, jak zmiany etatów w trakcie miesiąca wpływają na obowiązek wpłat. Zbieraj dzienne wartości i stosuj proste reguły zaokrągleń.
Przykład miesięczny: zmiany etatów i wynik ZOG
Załóżmy, że od 1 do 7 sierpnia masz 26 etatów, a od 8 do 31 sierpnia — 30 etatów.
Obliczenie: ZOG = [(7 × 26) + (24 × 30)] : 31 = 29,10 etatu. Taka średnia przekracza próg 25 najmniej pracowników przeliczeniu i może wywołać obowiązek, jeśli nie spełniasz wskaźnika zatrudnienia.
| Element | Dane | Wynik |
|---|---|---|
| Okres 1–7 sierpnia | 7 dni × 26 etatów | 182 |
| Okres 8–31 sierpnia | 24 dni × 30 etatów | 720 |
| Sumarycznie / dni miesiąca | (182+720) : 31 | 29,10 etatu |
Wzór na wpłatę i termin
Wzór: 40,65% × Pw × (Zo × wskaźnik – Zn). Dla firm wskaźnik to 6%, dla edukacji i opieki 2%.
Pw to przeciętne wynagrodzenie z poprzedniego kwartału. Deklarację INF-D-P i wpłatę pfron składasz i płacisz do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu powstania obowiązku.
- Zbieraj stany dzienne i użyj prostego kalkulator w arkuszu, by policzyć średnią.
- Przeliczaj etaty w przeliczeniu pełny wymiar i uwzględniaj części etatu przy konwersji czasu pracy.
- Uwzględnij tylko pracowników, których wlicza się zgodnie z katalogiem wyłączeń; dokumentuj podstawie umowy.
- Automatyzacja ułatwi szybkie prognozy i zapobiegnie błędom przy wyliczeniu wpłat państwowy fundusz.
Co zrobić w firmie: kroki, by prawidłowo raportować i minimalizować ryzyko wpłat
Aby uniknąć niespodzianek finansowych, wprowadź stały proces zamykania miesiąca i weryfikacji danych kadrowych. Ustal jasne terminy, role i listę dokumentów, które potwierdzają status pracowników.
Checklista kadrowa: ewidencja etatów, weryfikacja wyłączeń, terminy INF-D-P
Kluczowe zadania wykonuj co miesiąc, by przygotować rzetelne raporty i obliczenia.
- Uporządkuj ewidencję etatów: dzienne zestawienia, zmiany w trakcie miesiąca oraz wykaz wyłączeń z dokumentacją potwierdzającą status osób niepełnosprawnych.
- Stwórz checklistę: oznacz przypadki z katalogu wyłączeń (urlopy, służba, OHP, świadczenie rehabilitacyjne, umowy pracę w celu przygotowania) i zweryfikuj, czy zostały poprawnie sklasyfikowane.
- Terminy: zakończ kalkulacje i złóż deklarację INF-D-P oraz dokonaj wpłat pfron do 20. dnia miesiąca po okresie rozliczeniowym.
- Odpowiedzialność: wskaż osoby, które gromadzą dane, liczą ZOG i Zn oraz akceptują kwoty do zapłaty.
- Automatyzacja: wdroż kalkulator kadrowo-płacowy w arkuszu lub systemie z walidacjami i alertami.
Regularne szkolenia i procedury archiwizacji oświadczeń oraz wniosków zabezpieczą twoją pozycję przy kontroli. Monitoruj miesięcznie wskaźniki zatrudnienia i planuj zatrudnianiu tak, by ograniczyć konieczność wpłat państwowy fundusz rehabilitacji.
Wniosek
Dokładne liczenie dziennych stanów i stosowanie katalogu wyłączeń są kluczowe dla prawidłowego ustalenia stanu zatrudnienia.
Aby uniknąć wpłat, kontroluj wskaźnik zatrudnienia i dokumentuj przypadki osób niepełnosprawnych oraz inne wyłączenia z art. 21 ust. 5.
Zadbaj o regularne przeglądy ewidencji pracy, wyliczanie średniej arytmetycznej i terminowe składanie INF-D-P do 20. dnia miesiąca. W praktyce wzór 40,65% × Pw × (Zo × wskaźnik – Zn) pozwala ocenić wysokość zobowiązania.
Jako pracodawcy wdroż jasne role i prosty kalkulator w HR. Dyscyplina w dokumentacji i świadome zatrudnianiu osób redukują koszty i dają spokój przy kontroli.
FAQ
Q: Co to jest stan zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy?
Q: Kogo wyłączasz zliczeń przy ustalaniu stanu zatrudnienia — czy umowy cywilnoprawne są liczone?
Q: Jak liczyć średnią arytmetyczną stanów dziennych i co z dniami wolnymi?
Q: Kiedy powstaje obowiązek wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)?
Q: Czy osoby niepełnosprawne przebywające na urlopie bezpłatnym są wliczane do stanu zatrudnienia?
Q: Czy pracownicy niebędący niepełnosprawnymi na urlopie rodzicielskim lub wychowawczym są wliczani?
Q: Jak traktować pracowników nieświadczących pracy z powodu służby wojskowej, służby zastępczej, OHP lub świadczenia rehabilitacyjnego?
Q: Czy umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego wlicza się do stanu zatrudnienia?
Q: Kto podlega wskaźnikowi 6% i jakie są zwolnienia z wpłat?
Q: Które jednostki stosują wskaźnik 2% i jak liczyć przy tym podwójny udział uczniów i studentów?
Q: Jak traktować pracowników z Ukrainy przebywających na urlopie bezpłatnym wobec stanu zatrudnienia?
Q: Jaki jest okres zastosowania specjalnych zasad dla pracowników zza granicy związanych z działaniami wojennymi?
Q: Jak obliczyć wpływ zmiany etatów w trakcie miesiąca — przykład ZOG i kalkulator etatów?
Q: Jaki jest wzór na obliczenie wpłaty na fundusz (przykładowy)?
Q: Jakie kroki powinnaś podjąć w firmie, by prawidłowo raportować i minimalizować ryzyko wpłat?
Q: Jakie dokumenty i terminy musisz kontrolować, by uniknąć sankcji i nieporozumień?

Historyk idei, redaktor i propagator otwartej nauki. Od lat związany z projektami na rzecz upowszechniania wiedzy w domenie publicznej. W Bibliotece Otwartej Nauki odpowiada za współpracę z autorami oraz rozwój kolekcji z zakresu nauk społecznych. Wierzy, że przyszłość badań naukowych zależy od transparentności i współpracy ponad granicami.








